In de dertiger jaren van de vorige eeuw ontwikkelde zich in Haulerwijk de Gereformeerde gemeente of Afgescheiden Gemeente, zoals zij aanvankelijk werden genoemd.
Reeds voor 1834 kwam een gezelschap bijeen ten huize van Auke Rienks de Boer te Beneden-Haulerwijk, nu dus Waskemeer. Als voorganger trad Fedde Riemersma, in de wandeling Fedde preker genoemd, aan.
Op 15 april 1838 werd een eigen gemeente geïnstitueerd door ds. H. de Cock, de grote voorman van de afscheidingsbeweging.

De eerste eigen predikant was ds. J.T. Bijzitter, die in 1843 zijn werk begon. Het eerste kerkje moet toen al hebben bestaan.
Er was door de eerder genoemde heer Auke Rienks een stukje grond, naast zijn huis beschikbaar gesteld. Het huisje stond op de plaats van het huidige pand P.W. Janssenweg 9. Aanvankelijk was het een gemeente samen met Donkerbroek, maar in 1873 vond de scheiding plaats.
De eerste predikant van de zelfstandige gemeente Haulerwijk was dhr. Huls(1875-1878). Het dorp breidde zich langzaam richting het oosten uit. De Gereformeerde gemeente groeide. Er kwamen plannen voor een nieuwe kerk met pastorie, waarbij rekening werd gehouden met de groei van het dorp in oostelijke richting.
In 1876 kwam er een nieuwe kerk, maar deze stond op het grondgebied van Haulerwijk aan de hoofdweg-boven 83. Vervolgens is daar het gebouw pro Rege geplaatst. Het kerkje in Waskemeer is toen afgebroken.